Blog
เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา: หลักการทำงานของในหลวงที่นำมาใช้กับฟาร์มได้ (คาถากันเจ๊ง… ก่อนลงมือทำ)
นี่คือบทความฉบับสมบูรณ์สำหรับหัวข้อ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา: หลักการทำงานของในหลวงที่นำมาใช้กับฟาร์มได้” ซึ่งเป็นหัวใจสำคัญของการบริหารจัดการทุกอย่างให้ประสบความสำเร็จ ไม่ว่าจะเป็นงานระดับประเทศ หรือระดับแปลงผักหลังบ้านครับ
Playlist: 👑 King’s Wisdom: ศาสตร์พระราชา & เกษตรทฤษฎีใหม่
ช่อง: เกษตรศาสตร์: ฉบับเข้าใจง่าย
“เห็นเขาปลูกทุเรียนแล้วรวย ก็แห่ไปปลูกตามเขา… สุดท้ายเจ๊ง”
“ขุดสระใหญ่โต แต่ลืมดูว่าไม่มีทางน้ำไหลเข้า… สุดท้ายกลายเป็นบ่อร้าง”
พี่น้องเกษตรกรเคยเจอปัญหาเหล่านี้ไหมครับ? สาเหตุหลักที่หลายโครงการล้มเหลว ไม่ใช่เพราะเราขยันไม่พอ แต่เป็นเพราะเรา “ข้ามขั้นตอน” ครับ เรามักจะกระโดดไปที่ขั้น “ลงมือทำ (พัฒนา)” เลย โดยที่ยังไม่ได้ศึกษาข้อมูลให้ดีพอ
ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงพระราชทานหลักการทรงงานที่เปรียบเสมือน “เข็มทิศนำทาง” ที่ดีที่สุดในโลก นั่นคือ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา”
3 คำสั้นๆ นี้ คือกระบวนการคิดที่เป็นระบบที่สุด ถ้าเกษตรกรคนไหนนำไปปรับใช้กับฟาร์ม รับรองว่าปิดประตูแพ้ เปิดประตูชนะได้เลยครับ วันนี้ช่องเกษตรศาสตร์ฯ จะพามาแกะรหัสลับนี้ไปใช้จริงกันครับ!
🧠 1. เข้าใจ (Understand): ติดกระดุมเม็ดแรกให้ถูก
ก่อนจะจอบลงดิน หรือควักเงินลงทุน เราต้องตอบคำถามเหล่านี้ให้ได้ก่อนครับ อย่าเพิ่งใจร้อน!
-
เข้าใจ “ภูมิสังคม” (Context): พื้นที่ของเราเป็นอย่างไร? ดินเปรี้ยวหรือเค็ม? น้ำท่วมหรือน้ำแล้ง? ลมพัดทางไหน? (ไม่ใช่เห็นภาคใต้ปลูกยางดี ก็เอายางมาปลูกภาคอีสานทั้งที่ดินไม่เหมาะสม)
-
เข้าใจ “ตลาด” (Demand): ปลูกแล้วจะขายใคร? คนแถวบ้านกินอะไร? ตลาดต้องการอะไร? (ไม่ใช่ปลูกตามกระแส พอผลผลิตออกมาพร้อมกันราคาก็ตก)
-
เข้าใจ “ตนเอง” (Self): เรามีแรงแค่ไหน? มีเงินทุนสายป่านยาวเท่าไหร่? มีความรู้เรื่องพืชนั้นจริงไหม?
สรุป: ขั้นตอนนี้คือการ “รวบรวมข้อมูล” (Data Collection) ให้แน่นปึก ถ้ายังไม่เข้าใจ… อย่าเพิ่งทำ!
❤️ 2. เข้าถึง (Access): ระเบิดจากข้างใน
เมื่อข้อมูลแน่นแล้ว อย่าเพิ่งสั่งงานจากบนหอคอยงาช้างครับ แต่ต้องลงไปคลุกคลีให้ถึงลูกถึงคน
-
เข้าถึง “พื้นที่” (On-site): เกษตรกรต้องเดินลงแปลงครับ ไปดูให้เห็นกับตา สัมผัสดิน สัมผัสน้ำ สังเกตการเปลี่ยนแปลงทุกวัน ไม่ใช่จ้างแต่ลูกน้องทำ
-
เข้าถึง “หัวใจลูกค้า” (Empathy): ลองคุยกับคนซื้อดูว่าเขาชอบรสชาติแบบไหน? เขาอยากได้แพ็กเกจจิ้งยังไง? สร้างความสัมพันธ์ที่ดี (เหมือนขั้นทำบุญทำทาน) ให้เขารู้สึกว่าเราเป็นมิตร
-
เข้าถึง “ความร่วมมือ” (Participation): ถ้าทำเป็นกลุ่ม ต้องให้สมาชิกทุกคนมีส่วนร่วมคิด ร่วมตัดสินใจ ไม่ใช่ผู้นำสั่งการคนเดียว นี่คือหลักการ “ระเบิดจากข้างใน” คือให้คนในชุมชนอยากทำเอง ไม่ใช่ถูกบังคับให้ทำ
สรุป: ขั้นตอนนี้คือการ “สื่อสารและสร้างศรัทธา” (Connection) เพื่อให้เกิดความร่วมมือและความมั่นใจ
🚀 3. พัฒนา (Develop): เริ่มจากเล็กไปใหญ่
เมื่อเข้าใจข้อมูล และเข้าถึงใจคน/พื้นที่แล้ว ค่อยเริ่มลงมือ “พัฒนา” ครับ และต้องทำตามสูตรพระราชทานด้วยนะ คือ:
-
ทำตามลำดับขั้น: เริ่มจาก “พออยู่พอกิน” (ขั้น 1) -> “รวมกลุ่ม” (ขั้น 2) -> “ขาย/เชื่อมโยงเครือข่าย” (ขั้น 3) อย่าเพิ่งรีบรวยทางลัด
-
ประหยัด เรียบง่าย ได้ประโยชน์สูงสุด: ใช้วัสดุที่มีในท้องถิ่น เทคโนโลยีที่ไม่ซับซ้อน ซ่อมเองได้ (เช่น กังหันน้ำชัยพัฒนา หรือ แกล้งดิน)
-
พึ่งพาตนเองได้: การพัฒนาที่ดี ต้องทำให้เรายืนได้ด้วยตัวเองในระยะยาว ไม่ใช่ต้องรอเงินช่วยเหลือตลอดไป
สรุป: ขั้นตอนนี้คือการ “ลงมือทำอย่างยั่งยืน” (Sustainable Action) โดยมีความรอบคอบเป็นที่ตั้ง
🔄 วงจรแห่งความสำเร็จ (Loop of Success)
หลักการนี้ไม่ได้ทำครั้งเดียวจบน่ะครับ แต่เป็นวงจรหมุนวน:
เมื่อ พัฒนา ไปสักพัก -> เราจะเจอ “ปัญหาใหม่” -> เราต้องกลับไปทำความ เข้าใจ ปัญหานั้น -> ลงไป เข้าถึง หน้างาน -> แล้วค่อย พัฒนา แก้ไขต่อไป
ตัวอย่างการใช้จริง:
-
เข้าใจ: อยากปลูกเมล่อน ศึกษาพบว่าดินที่บ้านเป็นดินทราย (ชอบน้ำไม่ขัง) และตลาดแถวบ้านชอบกินผลไม้หวาน
-
เข้าถึง: ไปคุยกับปราชญ์ชาวบ้านที่เคยปลูก ไปคุยกับแม่ค้าตลาดนัดว่าจะรับซื้อไหม
-
พัฒนา: เริ่มทดลองปลูก 1 โรงเรือนเล็กๆ ก่อน (ยังไม่กู้เงินมาทำ 10 โรงเรือน) เรียนรู้และปรับปรุงจนเก่ง แล้วค่อยขยาย
📝 บทสรุป: สูตรลับที่ใช้ได้กับทุกเรื่อง
พี่น้องเกษตรกรครับ… “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” ไม่ใช่แค่หลักการทรงงาน แต่เป็น “หลักการใช้ชีวิต”
ถ้าท่านใจเย็นพอที่จะทำตามขั้นตอน 1-2-3 นี้ ความเสี่ยงในการทำเกษตรของท่านจะลดลงจนแทบเป็นศูนย์
อย่าให้ความโลภมาบังตาจนข้ามขั้นตอน เริ่มจาก “ปัญญา” (เข้าใจ) ใช้ “ใจ” นำทาง (เข้าถึง) แล้วความเจริญ (พัฒนา) จะตามมาเองครับ
“การพัฒนาประเทศจำเป็นต้องทำตามลำดับขั้น… ต้องสร้างพื้นฐาน คือ ความพอมีพอกิน พอใช้ ของประชาชนส่วนใหญ่เป็นเบื้องต้นก่อน” — พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ
หวังว่าบทความนี้จะช่วยดึงสติและเป็นแนวทางให้พี่น้องเกษตรกรวางแผนก่อนลงมือทำนะครับ ฝากกดแชร์หลักคิดดีๆ นี้ให้ลูกหลานได้เรียนรู้ด้วยครับ!
Bestseller Products
