Blog
การพึ่งพาตนเอง (Self-Reliance): เป้าหมายสูงสุดของเกษตรกรไทย “ยืนบนขาตัวเองให้ได้ คือชัยชนะที่ยิ่งใหญ่ที่สุด”
นี่คือบทความฉบับสมบูรณ์สำหรับหัวข้อ “การพึ่งพาตนเอง (Self-Reliance)” ซึ่งถือเป็นหัวใจและบทสรุปที่สำคัญที่สุดของศาสตร์พระราชา เน้นการสร้างแรงบันดาลใจและปรับเปลี่ยน Mindset เพื่อความยั่งยืนครับ
Playlist: 👑 King’s Wisdom
ช่อง: เกษตรศาสตร์: ฉบับเข้าใจง่าย
พี่น้องเกษตรกรครับ… ท่านเคยรู้สึกเหนื่อยไหม?
เหนื่อยที่ต้องรอฟ้าฝน… เหนื่อยที่ต้องราราคาจากพ่อค้าคนกลาง… เหนื่อยที่ต้องรอความช่วยเหลือจากรัฐบาล… ชีวิตเหมือนแขวนอยู่บนเส้นด้ายที่คนอื่นเป็นคนถือ
ถ้าเรายังฝากปากท้องและความหวังไว้กับ “ปัจจัยภายนอก” ที่เราควบคุมไม่ได้ เราจะไม่มีวันพบกับความมั่นคงที่แท้จริง
ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงตระหนักถึงปัญหานี้ดีที่สุด พระองค์จึงพระราชทาน “อาวุธ” ที่ทรงพลังที่สุดให้กับเกษตรกรไทย นั่นคือแนวคิดเรื่อง “การพึ่งพาตนเอง” (Self-Reliance)
มันไม่ใช่แค่การปลูกข้าวกินเอง แต่มันคือ “อิสรภาพ” ทางความคิดและการใช้ชีวิต วันนี้ช่องเกษตรศาสตร์ฯ จะพามาเจาะลึกเป้าหมายสูงสุดนี้ ว่าทำอย่างไรเราถึงจะเป็นไท และมีความสุขได้อย่างยั่งยืนครับ
💡 “พึ่งพาตนเอง” คืออะไร? (ไม่ใช่การตัดขาดจากโลก)
หลายคนเข้าใจผิดว่า การพึ่งพาตนเอง คือการหนีไปอยู่ป่า ปิดประตูบ้าน ไม่คบค้าสมาคมกับใคร… ผิดถนัดครับ!
ตามศาสตร์พระราชา การพึ่งพาตนเอง (Self-Reliance) หมายถึง “ความสามารถในการบริหารจัดการชีวิตให้ ‘อยู่รอด’ ได้ด้วยทรัพยากรที่มีอยู่ ก่อนที่จะไปแสวงหาจากภายนอก”
เปรียบเหมือน “ต้นไม้” ครับ
-
ถ้าเราเป็นต้นไม้ที่รอคนมารดน้ำ วันไหนเขาไม่มา เราก็ตาย
-
แต่ถ้าเราเป็นต้นไม้ที่มี “รากแก้ว” หยั่งลึกหาน้ำเองได้ ไม่ว่าคนจะมาหรือไม่มา ฝนจะตกหรือไม่ตก เราก็ยังยืนต้นตระหง่านอยู่ได้
🛠️ 5 ด้านของการพึ่งพาตนเอง (เช็กลิสต์ความแกร่ง)
เพื่อให้เห็นภาพชัดเจน พระองค์ทรงแนะแนวทางไว้ว่า เราต้องพึ่งตนเองให้ได้ใน 5 ด้านหลักๆ ดังนี้ครับ:
1. พึ่งตนเองทาง “จิตใจ” (Mind)
นี่คือจุดเริ่มต้น! ต้องมีจิตใจที่เข้มแข็ง มีจิตสำนึกที่ดี สร้างสรรค์ และมีความประพฤติดี
-
ถามตัวเอง: วันนี้เราซื่อสัตย์ไหม? เรามีความเพียรไหม? หรือเรายังหวังรวยทางลัด หวย หุ้น การพนัน?
2. พึ่งตนเองทาง “สังคม” (Social)
คือการรวมกลุ่ม ช่วยเหลือเกื้อกูลกันในชุมชน (เหมือนทฤษฎีใหม่ขั้นที่ 2)
-
ถามตัวเอง: เวลามีปัญหา เราปรึกษาเพื่อนบ้านได้ไหม? หรือเราตัวใครตัวมัน? ชุมชนที่พึ่งพาตนเองได้ คือชุมชนที่ไม่รอใครมาช่วย แต่ “ช่วยกันเอง” ก่อน
3. พึ่งตนเองทาง “ทรัพยากรธรรมชาติ” (Natural Resources)
คือการรู้จักใช้และดูแล ดิน น้ำ ป่า ให้เกิดประโยชน์สูงสุด
-
ถามตัวเอง: เราปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง หรือยัง? เราปรับปรุงดินเองเป็นไหม หรือต้องซื้อปุ๋ยตลอด?
4. พึ่งตนเองทาง “เทคโนโลยี” (Technology)
คือการประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาชาวบ้าน หรือเทคโนโลยีที่เหมาะสม (Appropriate Technology)
-
ถามตัวเอง: เราซ่อมเครื่องมือเองเป็นไหม? เราทำแก็สชีวภาพใช้เองได้ไหม? หรือต้องซื้อเครื่องจักรแพงๆ จากเมืองนอกอย่างเดียว
5. พึ่งตนเองทาง “เศรษฐกิจ” (Economy)
คือการลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ และมีการออม
-
ถามตัวเอง: เราปลูกทุกอย่างที่กิน กินทุกอย่างที่ปลูกหรือยัง? เรามีเงินออมเผื่อฉุกเฉินไหม?
📈 บันได 3 ขั้น สู่คำว่า “ไท”
การจะไปถึงจุดนั้น ไม่ใช่ปุบปับจะทำได้ทันที ต้องค่อยเป็นค่อยไปครับ:
-
ขั้นที่ 1: พออยู่พอกิน (Survival):
-
เป้าหมาย: “ไม่อดตาย”
-
ทำอะไร: ปลูกข้าว ปลูกผัก เลี้ยงปลา ให้พอทานในครัวเรือน ลดรายจ่ายค่าอาหารให้เหลือ 0 บาท
-
-
ขั้นที่ 2: พอมีอันจะกิน (Stability):
-
เป้าหมาย: “มีเงินเก็บ/มีสวัสดิการ”
-
ทำอะไร: ผลผลิตที่เหลือจากการกิน เอาไปขาย แปรรูป หรือรวมกลุ่มกันสร้างอำนาจต่อรอง
-
-
ขั้นที่ 3: มั่งคั่งยั่งยืน (Sustainability):
-
เป้าหมาย: “ช่วยเหลือผู้อื่น”
-
ทำอะไร: เมื่อเราแข็งแรง เราขยายธุรกิจเชื่อมโยงกับภายนอก และแบ่งปันความรู้/ทุน ให้กับสังคม
-
🏆 รางวัลสูงสุด: สิ่งที่เงินซื้อไม่ได้
เมื่อท่านก้าวมาถึงจุดที่ “พึ่งพาตนเองได้” สิ่งที่ท่านจะได้รับ ไม่ใช่ความรวยล้นฟ้าเสมอไป แต่มันคือสิ่งที่มีค่ากว่านั้นครับ:
-
ภูมิคุ้มกัน (Immunity): ไม่ว่าเศรษฐกิจโลกจะพัง น้ำมันจะแพง หรือเกิดโรคระบาดร้ายแรง… คนที่พึ่งตนเองได้ จะได้รับผลกระทบน้อยที่สุด
-
ศักดิ์ศรี (Dignity): ความภูมิใจที่ได้ยืนบนลำแข้งตัวเอง ไม่ต้องก้มหัวขอความช่วยเหลือใคร
-
ความสุขสงบ (Peace of Mind): ความสุขที่เกิดจากการ “พอ” เป็นความสุขที่ยั่งยืนที่สุด
📝 บทสรุป: เริ่มต้นที่ “ใจ”
พี่น้องครับ… King’s Wisdom หรือศาสตร์พระราชา ไม่ใช่ตำราวิเศษที่จะเสกให้ท่านรวยข้ามคืน
แต่มันคือ “เข็มทิศ” ที่ชี้ทางให้ท่านเดินออกจากวงจรหนี้สิน และความทุกข์ยาก
การพึ่งพาตนเอง คือเป้าหมายสูงสุดที่เกษตรกรไทยควรไปให้ถึง
เริ่มตั้งแต่วันนี้… ปลูกต้นพริกสักต้น ขุดบ่อสักบ่อ ออมเงินสักบาท
เมื่อท่านพึ่งพาตนเองได้… ท่านคือ “พระราชา” ในอาณาจักรของท่านเองครับ
“การช่วยให้เขาช่วยตัวเองได้… เป็นสิ่งที่สำคัญที่สุด” — พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ
ขอเป็นกำลังใจให้พี่น้องเกษตรกรทุกท่าน ที่กำลังเดินทางสร้างรากฐานชีวิตด้วยความเพียรครับ ฝากกดแชร์บทความนี้เพื่อปลุกพลังใจให้เพื่อนร่วมอาชีพด้วยนะครับ!
