Blog
การปลูกพืชหลังนา: พืชตระกูลถั่วบำรุงดิน รายได้เสริมหน้าแล้ง “พักนา… แต่ไม่พักเงิน”
นี่คือบทความฉบับสมบูรณ์สำหรับหัวข้อ “การปลูกพืชหลังนา: พืชตระกูลถั่วบำรุงดิน” เน้นความเข้าใจง่าย เห็นภาพความคุ้มค่า และเชื่อมโยงกับการปรับปรุงบำรุงดินตามแนวทางศาสตร์พระราชาครับ
Playlist: 👑 King’s Wisdom
ช่อง: เกษตรศาสตร์: ฉบับเข้าใจง่าย
เกี่ยวข้าวเสร็จแล้ว… ทำอะไรต่อดีครับ?
ชาวนาหลายท่านเลือกที่จะปล่อยที่นาทิ้งร้าง ปล่อยให้ดินแตกระแหงตากแดดรอฝนใหม่ หรือบางท่านก็เสี่ยงทำนาปรังทั้งที่น้ำในเขื่อนมีน้อยนิด ซึ่งเสี่ยงต่อการขาดทุน
แต่ตามแนวทาง “ศาสตร์พระราชา” การปล่อยที่ดินให้ว่างเปล่าถือเป็นการเสียโอกาสครับ พระองค์ทรงสอนให้เราใช้ทรัพยากรดินและน้ำอย่างคุ้มค่า และที่สำคัญคือ “การคืนชีวิตให้แผ่นดิน” หลังจากที่ดินทำงานหนักมาทั้งฤดู
วันนี้ช่องเกษตรศาสตร์ฯ จะพาไปดูสูตรสำเร็จของการ “พักนา แต่ไม่พักเงิน” ด้วยการปลูก “พืชตระกูลถั่ว” พืชมหัศจรรย์ที่เป็นทั้งโรงงานผลิตปุ๋ยและเครื่องผลิตเงินในเวลาเดียวกันครับ!
💡 ทำไมต้อง “พืชตระกูลถั่ว”? (โรงงานปุ๋ยส่วนตัว)
ทำไมในหลวง ร.9 ถึงทรงโปรดพืชตระกูลถั่วนัก? เหตุผลไม่ได้มีแค่เรื่องกินได้ครับ แต่เพราะพืชตระกูลถั่วมีความลับซ่อนอยู่ที่ “ราก”
ที่ปมรากของถั่ว จะมีแบคทีเรียชนิดหนึ่งชื่อว่า “ไรโซเบียม” (Rhizobium) อาศัยอยู่ หน้าที่ของมันคือ “ตรึงไนโตรเจนจากอากาศ ลงมาเก็บไว้ในดิน”
พูดง่ายๆ คือ การปลูกถั่ว = การใส่ปุ๋ยยูเรียลงดินโดยธรรมชาติ นั่นเองครับ!
- ได้เงินจากการขายถั่ว
- ได้ปุ๋ยฟรีไว้ปลูกข้าวรอบหน้า (ประหยัดค่าปุ๋ยได้มหาศาล)
- ใช้น้ำน้อยกว่าทำนาปรัง 3-4 เท่า!
🌟 4 จตุรเทพ “ถั่วหลังนา” (เลือกให้เหมาะกับเรา)
เรามาดูกันว่าถั่วชนิดไหนที่เหมาะจะปลูกหลังนาบ้าง:
1. ถั่วเขียว (เงินไว ใจนักเลง)
- ฉายา: พืชอายุสั้น ทำเงินเร็ว
- ระยะเวลา: เพียง 65-70 วัน ก็เก็บเกี่ยวได้แล้ว
- ข้อดี: ใช้น้ำน้อยมาก ทนแล้งเก่ง ราคามักจะดีและนิ่ง ตลาดต้องการสูง (เอาไปทำวุ้นเส้น, ถั่วงอก)
- เหมาะกับ: คนที่ต้องการใช้เงินด่วน และมีเวลาพักนาสั้นๆ
2. ปอเทือง (สวยด้วย รวยดิน)
- ฉายา: สุดยอดปุ๋ยพืชสด
- ระยะเวลา: 45-50 วัน (ถ้าไถกลบ)
- ข้อดี: ในหลวง ร.9 ทรงแนะนำให้ปลูกเพื่อปรุงดินโดยเฉพาะ เมื่อดอกบานสะพรั่งทุ่งนาจะเป็นสีเหลืองทองสวยงาม (ทำที่เที่ยวได้) จากนั้นให้ “ไถกลบ” ทั้งต้นทั้งดอก จะกลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์คุณภาพสูงที่สุด ข้าวรอบหน้าจะงามสะพรั่งโดยแทบไม่ต้องใส่เคมี
- เหมาะกับ: ดินเสื่อมโทรมมาก ต้องการฟื้นฟูเร่งด่วน หรือขายเมล็ดพันธุ์คืนกรมพัฒนาที่ดิน
3. ถั่วลิสง (ของชอบตลาด)
- ฉายา: พืชคลุมดิน กินอร่อย
- ระยะเวลา: 90-100 วัน (นานหน่อย แต่ราคาดี)
- ข้อดี: ตลาดกว้างมาก ทั้งต้มขาย แปรรูป หรือส่งโรงงาน ต้นถั่วหลังเก็บเกี่ยวใช้เลี้ยงวัว ควาย ได้โปรตีนสูงมาก
- เหมาะกับ: ดินร่วนปนทราย (ดินเหนียวจัดๆ ไม่แนะนำ เพราะถอนยาก)
4. ถั่วเหลือง (พืชเศรษฐกิจ)
- ฉายา: ทองคำเหลือง
- ข้อดี: เป็นที่ต้องการของโรงงานน้ำมันพืชและอาหารสัตว์ ประกันราคาได้ในบางพื้นที่
- เหมาะกับ: พื้นที่ที่มีการส่งเสริมจากภาครัฐหรือเอกชน และมีแหล่งน้ำพอสมควร
🛠️ วิธีทำ (เคล็ดลับความชื้น)
หัวใจของการปลูกพืชหลังนาคือ “ความชื้นที่เหลืออยู่” ครับ
- จังหวะเวลาทอง: อย่ารอนาน! หลังเกี่ยวข้าวเสร็จ ให้รีบปลูกทันทีขณะที่ดินยังมีความชื้นหมาดๆ (ความชื้นตอซัง)
- เตรียมดิน:
- แบบไถพรวน: ไถดะ ตากดิน แล้วไถแปร เพื่อกำจัดวัชพืช
- แบบไม่ไถ (Zero Tillage): ถ้าดินยังชื้นดี หยอดเมล็ดตามร่องตอซังได้เลย ประหยัดค่าไถ
- การดูแล: รดน้ำแค่พอชุ่ม (ถ้าระบบชลประทานเข้าถึง) หรือถ้าไม่มี ก็อาศัยความชื้นในดินและน้ำค้าง พืชตระกูลถั่วทนแล้งเก่งครับ
- เก็บเกี่ยวและไถกลบ: นี่คือไคลแมกซ์! หลังจากเก็บเมล็ดถั่วไปขายแล้ว “ต้นถั่วที่เหลือ ห้ามเผาเด็ดขาด!” ให้ไถกลบลงไปในดิน นั่นคือปุ๋ยชั้นดีที่ท่านสร้างมากับมือ
📝 บทสรุป: กำไร 2 ต่อ
การปลูก “พืชตระกูลถั่วหลังนา” คือการนำภูมิปัญญาตามศาสตร์พระราชามาแก้ปัญหาความยากจนแบบยั่งยืน
- ต่อที่ 1: ได้เงินก้อนจากการขายถั่ว ในช่วงหน้าแล้งที่คนอื่นไม่มีรายได้
- ต่อที่ 2: ได้ดินดีคืนมา ลดค่าปุ๋ยเคมีในการทำนาปีถัดไป
เปลี่ยนนาที่ว่างเปล่า ให้เป็นโรงงานผลิตปุ๋ยและกระปุกออมสินกันเถอะครับ เหนื่อยเพิ่มนิดหน่อย แต่คุ้มค่ากว่านอนรอฝนเฉยๆ แน่นอน!
“ดินนั้นเป็นแม่ของพืช… ถ้าแม่ได้รับสารอาหารที่ดี ลูกที่ออกมา (ข้าว/พืชผล) ก็จะสมบูรณ์แข็งแรง” — King’s Wisdom
ถ้าเห็นว่าบทความนี้มีประโยชน์ ฝากกดแชร์ให้เพื่อนชาวนาได้เตรียมเมล็ดพันธุ์กันล่วงหน้านะครับ! พบกันใหม่ในบทความหน้าครับ
