Blog
แฝกกับไม้ผล: ทำไมต้องปลูกหญ้าแฝกรอบโคนต้นทุเรียน/มะนาว? “พี่เลี้ยงแสนดี ที่หลายคนมองข้าม”
นี่คือบทความฉบับสมบูรณ์สำหรับหัวข้อ “แฝกกับไม้ผล: ทำไมต้องปลูกหญ้าแฝกรอบโคนต้นทุเรียน/มะนาว?” เน้นการอธิบายที่เข้าใจง่าย เห็นภาพ และเชื่อมโยงกับแนวทางศาสตร์พระราชาในการใช้ “กำแพงมีชีวิต” เพื่อดูแลพืชประธานครับ
Playlist: 👑 King’s Wisdom
ช่อง: เกษตรศาสตร์: ฉบับเข้าใจง่าย
พี่น้องชาวสวนครับ… เคยมีความเชื่อแบบนี้ไหมครับ? “ทำสวนผลไม้ พื้นที่ใต้โคนต้นต้องเตียนโล่ง ขืนมีหญ้าขึ้น มันจะมาแย่งปุ๋ยต้นไม้เราหมด!”
ถ้าเป็นหญ้าวัชพืชทั่วไป ความเชื่อนี้ก็ถูกครึ่งหนึ่งครับ แต่ถ้าเป็น “หญ้าแฝก” แล้วล่ะก็… ความเชื่อนี้ผิดถนัดเลยครับ!
หลายคนอาจจะเคยเห็นภาพโครงการหลวง หรือสวนเกษตรทฤษฎีใหม่ ที่เขามักจะปลูกหญ้าแฝกเป็นวงกลมล้อมรอบโคนต้นไม้ผลราคาแพงอย่าง “ทุเรียน” หรือไม้ผลยอดฮิตอย่าง “มะนาว”
ทำไมเขาถึงทำอย่างนั้น? เขาไม่กลัวแฝกแย่งอาหารเหรอ? วันนี้ช่องเกษตรศาสตร์ฯ จะพาไปไขความลับของ “หญ้าปาฏิหาริย์” ตามแนวพระราชดำริ ที่ไม่ได้มีดีแค่กันดินถล่ม แต่ยังเป็น “สุดยอดพี่เลี้ยง” ของไม้ผลอีกด้วยครับ!
💡 เข้าใจ “ธรรมชาติของแฝก” (ทำไมถึงไม่เหมือนหญ้าอื่น?)
ก่อนอื่นต้องลบภาพจำว่าแฝกคือวัชพืชออกไปก่อนครับ ในหลวงรัชกาลที่ 9 ทรงศึกษาเรื่องแฝกอย่างลึกซึ้ง และพบคุณสมบัติพิเศษที่หาไม่ได้ในหญ้าทั่วไปคือ:
- รากหยั่งลึกดิ่งลงดิน (เหมือนเสาเข็ม): รากแฝกไม่ได้แผ่ขยายออกด้านข้างบนผิวดินเหมือนหญ้าคา แต่มันแทงดิ่งลึกลงไปในดินได้ถึง 3 เมตร!
- ไม่แตกกอขยายวงกว้าง: ปลูกตรงไหน อยู่ตรงนั้น ไม่เลื้อยไปรุกรานที่อื่น
จุดสำคัญคือ: รากไม้ผลส่วนใหญ่ (ทุเรียน, มะนาว) เป็น “รากหากินผิวดิน” แผ่ออกด้านข้าง… แต่รากแฝก “ดิ่งลงลึก”… ดังนั้น มันจึงไม่แย่งอาหารกันครับ! ต่างคนต่างอยู่คนละชั้นดิน
🌟 3 เหตุผลทองคำ: ทำไมต้องปลูกแฝกรอบโคนไม้ผล?
การนำแฝกมาปลูกล้อมรอบทรงพุ่มของไม้ผล เปรียบเสมือนการสร้าง “อ้อมกอดธรรมชาติ” ที่ให้ประโยชน์มหาศาลครับ:
1. เป็น “แอร์คอนดิชั่นส่วนตัว” รักษาความชื้น (Moisture Retention)
ไม้ผลอย่างทุเรียนและมะนาว “กลัวดินแห้ง” มากที่สุดในช่วงหน้าแล้ง
- กอแฝกที่หนาแน่นรอบโคนต้น จะช่วยบังแดดไม่ให้แผดเผาหน้าดินโดยตรง
- ช่วยลดการระเหยของน้ำที่เรารดลงไป ทำให้ดินชุ่มชื้นได้นานขึ้น ประหยัดน้ำได้เยอะมาก
- ผลลัพธ์: ทุเรียนใบไม่ไหม้ มะนาวไม่สลัดลูกทิ้ง เพราะขาดน้ำ
2. เป็น “สว่านธรรมชาติ” พรวนดินให้ร่วนซุย (Soil Aeration)
ปัญหาใหญ่ของชาวสวนคือ ดินแน่นทึบ รากไม้ผลชอนไชไม่ได้ ออกซิเจนลงไม่ถึง
- รากแฝกที่แข็งแรงและหยั่งลึก จะทำหน้าที่เหมือน “สว่านมีชีวิต” ชอนไชทะลวงดินดานที่แข็งกระด้างให้แตกออก
- เมื่อรากแฝกบางส่วนตายลง จะกลายเป็นโพรงอากาศเล็กๆ ในดิน ทำให้น้ำและอากาศไหลเวียนได้ดีขึ้น รากทุเรียน/มะนาว ก็หายใจสะดวก หาอาหารได้เก่งขึ้น
3. เป็น “โรงงานผลิตปุ๋ยสด” (Organic Matter Source)
ใบแฝกยาวเร็วมากครับ และนี่คือข้อดี!
- เราต้องคอยตัดใบแฝกทุกๆ 3-4 เดือน (ก่อนหน้าแล้ง) แล้วเอาใบที่ตัดได้นั่นแหละครับ มา “คลุมโคนต้นไม้ผล”
- ใบแฝกย่อยสลายช้า จะกลายเป็น “ผ้าห่มดิน” (Mulch) ชั้นดี ช่วยรักษาความชื้น และเมื่อย่อยสลายหมดก็จะกลายเป็นปุ๋ยอินทรีย์ชั้นยอดคืนสู่ต้นไม้
🛠️ วิธีการปลูกแฝกรอบโคน (ฉบับเข้าใจง่าย)
ข้อห้ามสำคัญ: ห้ามปลูกชิดโคนต้นเด็ดขาด!
- กะระยะ: ให้ดู “ทรงพุ่ม” ของต้นไม้ผลครับ ให้ปลูกแฝกเป็นวงกลมล้อมรอบ บริเวณปลายทรงพุ่ม (หรือห่างจากโคนต้นประมาณ 1.5 – 2 เมตร สำหรับต้นที่โตแล้ว) เพราะนี่คือบริเวณที่รากฝอยของไม้ผลแผ่มาถึง
- ระยะห่าง: ปลูกกล้าแฝกให้ห่างกันประมาณ 10-15 เซนติเมตร เพื่อให้กอมันชิดกันเป็นกำแพง
- การดูแล:
- ช่วงแรกที่ปลูก รดน้ำให้แฝกตั้งตัวได้ก่อน
- เมื่อแฝกโต ให้หมั่น “เกี่ยวใบ” หรือตัดใบ ให้เหลือตอสูงประมาณ 30-40 ซม. แล้วนำใบมาคลุมโคนต้นไม้ผล (ทำปีละ 2-3 ครั้ง)
📝 บทสรุป: กำแพงมีชีวิต ตามรอยพ่อ
การปลูก “หญ้าแฝก” ร่วมกับไม้ผล ไม่ใช่การเพิ่มภาระ แต่เป็นการนำ King’s Wisdom มาใช้เพื่อ “ลดงาน” และ “ลดต้นทุน” ในระยะยาว
แทนที่จะต้องซื้อระบบน้ำหยดแพงๆ หรือซื้อปุ๋ยใส่สารปรับปรุงดิน… เราใช้แค่ “หญ้า” ที่พระองค์ท่านประทานให้ มาทำหน้าที่แทน สิ่งที่ได้กลับมาคือ สวนที่ร่มรื่น ดินที่มีชีวิต และต้นไม้ที่แข็งแรงทนแล้งได้ดีขึ้น
ลองเปิดใจให้ “หญ้าปาฏิหาริย์” นี้เข้าไปอยู่ในสวนของคุณดูนะครับ แล้วคุณจะรู้ว่า ทำไมในหลวงรัชกาลที่ 9 ถึงทรงรักหญ้าชนิดนี้มากเหลือเกิน
“แฝกนี้เป็นพืชมหัศจรรย์… ช่วยอนุรักษ์ดินและน้ำ… เป็นการประหยัดอย่างยิ่ง” — พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศรฯ
ถ้าเห็นว่าเทคนิคนี้มีประโยชน์ อย่าลืมกดแชร์ให้เพื่อนชาวสวนได้นำไปปรับใช้กันนะครับ! พบกันใหม่ในบทความหน้าครับ
Bestseller Products
